ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
“ต้องพัฒนาอาชีพความเป็นของประชาชนเป็นอาชีพ ไม่ใช่เพียงแต่ปลูกผัก ถั่ว งา ให้หลานเฝ้า
แต่เป็นเรื่องของความอยู่ดีกินดี ความรู้ การศึกษาที่กล่าวว่า ต้องช่วยให้การศึกษาดีขึ้น เพราะ
ถ้าการศึกษาไม่ดี คนไม่สามารถทำงานได้ การศึกษาต้องได้ทุกระดับ ถ้าพูดถึงระดับสูง หมาย
ความว่านักวิทยาศาสตร์ชั้นสูง ถ้าไม่มีการเรียนชั้นประถม อนุบาล ไม่มีทางที่จะให้คนไทยเรียน
ชั้นสูง หรือเรียนชั้นสูงไม่ดี ซึ่งเดี๋ยวนี้ก็ยังไม่ดี เพราะชั้นสูงนั้นต้องมีรากฐานการเรียนขั้นพื้นฐาน”
(พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา
เมื่อวันที่ ๔ ธันวาคม ๒๕๔๖)
การจัดการศึกษาภายหลังจากการปฏิรูปการศึกษา ปี พ.ศ. ๒๕๔๒ ได้มีการเปลี่ยนแปลง
อย่างมาก เช่น การปฏิรูปด้านการบริหารจัดการ ด้านหลักสูตรการเรียนการสอนด้านกระบวน
การจัดการเรียนการสอน หรือด้านการวัดและประเมินผลการศึกษา การเปลี่ยนแปลงที่เด่น
ชัดประการหนึ่งก็คือ การบังคับใช้พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๔๒ แก้ไขเพิ่ม
เติม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๔๕ ซึ่งได้กำหนดขอบเขตของการจัดการศึกษาที่เน้นการพัฒนาคน
ไทยให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ทั้งร่างกาย จิตใจ สติปัญญา ความรู้และคุณธรรม จริยธรรม ให้
สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข เน้นให้สังคมมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา มีการ
กำหนดสิทธิและหน้าที่ในทางการศึกษา ระบบการศึกษา แนวทางการจัดการศึกษา การบริหาร
และจัดการด้านการศึกษาส่งเสริมและพัฒนาครูและบุคลากรด้านการศึกษา การจัดการศึกษา
ให้มีผลอยู่ในเกณฑ์ของมาตรฐาน และการประกันคุณภาพทางการศึกษา
การขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียงสู่สถานศีกษาและเยาวชน มีวิสัยทัศน์ของการขับเคลื่อน
คือ สานเครือข่าย ขยายความรู้ ควบคู่ประชาสัมพันธ์ โดย มีแนวทางในการขับเคลื่อน ๒ ส่วน
คือ ส่งเสริมการประยุกต์ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียงในการให้บริการ/บริหารสถานศึกษา และ
ส่งเสริมการประยุกต์ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียงในการจัดการเรียนรู้ของผู้ เรียน ซึ่งประกอบด้วย
หลักสูตรและสาระเรียนรู้ในห้องเรียน และส่วนที่เรียนนอกห้องเรียนหรือที่เรียกกันว่าการพัฒนา
ทักษะผ่านกิจกรรม พัฒนาผู้เรียน ยกตัวอย่าง กิจกรรมพัฒนาผู้เรียนที่มีคุณลักษณะ และการ
จัดการที่สอดคล้องกับหลักเศรษฐกิจพอเพียง คือพอประมาณกับศักยภาพของนักเรียน พอประ
มาณกับภูมิสังคมของโรงเรียนและชุมชนที่ตั้ง เช่น กิจกรรมสหกรณ์ กิจกรรมดูแลรักษาสิ่งแวด
ล้อม กิจกรรมเข้าวัดเสริมสร้างคุณธรรม เป็นต้น โดยมีการส่งเสริมให้ใช้ความรู้อย่างรอบคอบระมัด
ระวัง ฝึกให้เด็กและเยาวชน รู้จักตัวเองและชุมชน คิดเป็นทำเป็นอย่างมีเหตุผล และมีภูมิคุ้มกัน
ผ่านการทำงานร่วมกับผู้อื่น มีความซื่อสัตย์ สุจริต รับผิดชอบ ไม่เอารัดเอาเปรียบผู้อื่น มีวินัย
มีสัมมาคารวะ ปลูกฝังจิตสำนึกรักษ์สิ่งแวดล้อม สืบสานวัฒนธรรมไทย กล่าวคือ สอนให้เด็กและ
เยาวชน ยึดมั่นในหลักศีลธรรม สามารถทำประโยชน์ให้กับสังคมและสิ่งแวดล้อม และตัวกิจกรรม
เองก็ต้องยั่งยืน โดยมีภูมิคุ้มกันในด้านต่างๆ เช่น แม้จะเปลี่ยนผู้อำนวยการแต่กิจกรรมก็ยังดำเนินอยู่
ตัวอย่างรูปธรรมของกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนช่วย สร้างความเข้าใจภายในวงการศึกษา
ว่าหลักเศรษฐกิจพอเพียงหมายความว่าอย่างไร และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการ
พัฒนาผู้เรียนได้อย่างไรบ้าง นอกจากนี้แล้ว ยังมีการขับเคลื่อนให้บูรณาการหลักเศรษฐ
กิจพอเพียงสู่การเรียนการสอน ในกลุ่มทุกสาระเรียนรู้ต่างๆ เช่น ชีววิทยา คณิตศาสตร์
ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ สุขศึกษา การงานอาชีพต่างๆ ไม่ใช่เฉพาะวิชาสังคมศึกษา
ศาสนา วัฒนธรรม เท่านั้น โดยมีการกำหนดมาตรฐานการเรียนรู้เกี่ยวกับปรัชญาของเศรษฐ
กิจพอเพียง ให้ทุกช่วงชั้นเข้าใจหลักเศรษฐกิจพอเพียงและสามารถประยุกต์ใช้ได้ในระดับ
ต่างๆ ได้แก่ ช่วงชั้นที่ ๑ เน้นให้เด็กพึ่งตนเองได้ หรือใช้ชีวิตพอเพียงระดับบุคคลและครอบครัว
ช่วงชั้นที่ ๒ สอนให้เด็กพอเพียงระดับโรงเรียน ช่วงชั้นที่ ๓ สามารถประยุกต์ใช้ในระดับชุมชน
และช่วงชั้นที่ ๔ เข้า ใจความพอเพียงระดับประเทศเพื่อเตรียมคนให้เข้าใจบริบทการพัฒนา
ประเทศ สามารถรู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลง และทำประโยชน์ให้กับสังคมได้
นอกจากนี้ ยังมีสื่อการเรียนการสอนที่ชนะการประกวด เมื่อปี ๒๕๔๘ ที่คณะอนุกรรมการ
ขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียง ร่วมกับสำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา
(สมศ.) จัดการประกวด โดยให้ส่งสื่อที่เขาใช้สอนอยู่แล้วมาประกวด ทั้งนี้ สื่อที่ส่งมามีประมาณ
กว่า ๕๐๐ ชิ้น มีทั้งบทเรียนอิเล็กทรอนิกส์ CD หนังสืออ่านประกอบ และอีกมากมาย สื่อที่ชนะ
เลิศเหล่านี้อาจใช้ได้ในบางภูมิสังคม จึงยังจำเป็นต้องพัฒนาตัวอย่างหน่วยการเรียนรู้ ให้มีความ
หลากหลาย ต่อไป
ข้อมูลจากขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียง
Leave your response!